🏙️ Histrionik Kişilik Bozukluğu Olanlara Nasıl Davranılmalı

HisterikKişilik Bozukluğu. Histrionik kişilik, kişilik bozuklukları içinde en sık görülen kişilik bozukluklarından biridir. Toplumda bazı bölgelerde hala hem telaffuz hem de anlam bakımından “histerik kişilik bozukluğu” olarak yer almaktadır. Eski Yunancada histeron “rahim” anlamına gelmektedir. 3. Bir maddenin veya genel tıbbi durumun yan etkilerinden kaynaklanmıyor olması gerekir. DSM-5 10 farklı kişilik bozukluğu olduğunu söyler ve bunları 3 gruba ayırır; A grubu: Paranoid, şizoid, şizotipal. B grubu: Antisosyal, borderline, histrionik, narsistik. C grubu: Çekingen, bağımlı, obsesif kompulsif. 27.10.2017 Tin Danışmanlık tarafından Histrionik Kişilik Bozukluğu. Bu kişiler renkli, dramatik, abartılı davranan, duygusal kişilerdir. Toplumda % 2,3 oranında görülür, kadınlarda daha sıktır. Ayrıntılı öykü verirler, dramatik jestleri vardır. Konuşmalarında renkli kelimeler kullanırlar. Affektif oynaklık yaygındır. Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Emre Tolun Arıcı, histrionik kişilik bozukluğunun teşhis ve tedavisi ile ilgili değerli bilgiler paylaştı.Herkes birden Histrionik kişilik bozukluğu nasıl anlaşılır? ~ Tartışmasız, Tarafsız, İlkeli Haber Sitesi: Yuh Haber Belirlizaman aralıkları, kişiler veya kişisel bilgiler hakkında hafıza kaybı yaşamak. Belirli zaman aralıklarında ne yaptığını hatırlamamak ya da bilmemek. Depresyon, anksiyete ve intihar düşünceleri ve davranışları gibi zihinsel sağlık sorunları yaşamak. Kimlik veya kişilik duygusunun bulanıklaşması. İYİ HİSSET - SAĞLIK - Son dönemlerde sıkça duymaya başladığımız “Narsistik kişilik bozukluğu” ise empati eksikliği, benmerkezcilik ve abartılı bir öz-önem duygusu ile ifade ediliyor. Klinik Psikolog Hande Taştekin, narsistik kişilik bozukluğu ile ilgili bilgi verdi. Kişilikbozukluklarının tanımlanması ve kategorize edilmesi zordur. Kökeni kalıtsal veya çevresel olabileceği gibi, hem kalıtsal hem de çevresel olabilir. Kişisel bozuklukların tanımında kişinin içinde bulunduğu kültürel ve sosyal ortam çok önemlidir. Bir durumun kişilik bozukluğu olarak teşhis edilmesi için kişisel Histrionik kişilik bozukluğuna sahip kişiler, detaylı ya da mantıklı düşünmeksizin duygularıyla hareket ederler. Bu da onlar için çevrelerinde gerçekleşen olayların ya siyah ya da beyaz olmasına sebebiyet vermektedir. Olaylara asla gri olarak yaklaşamazlar. Bu durum dikotomik düşünce olarak adlandırılmaktadır. Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Emre Tolun Arıcı, histrionik kişilik bozukluğunun teşhis ve tedavisi ile ilgili değerli bilgiler paylaştı.Herkes birden BorderlineKişilik Bozukluğu toplumda %2-3 oranında görülmektedir ve psikiyatriye başvuran hastaların neredeyse %30-60 oranında Borderline Kişilik Bozukluğu oluşturmaktadır. Kadınlarda erkeklere oranla 2-3 kat daha fazla yaygınlık göstermektedir. JF. Masterson 1960 yılında görev yaptığı hastanede ergenlerin bulunduğu bölümde çalışmaktaydı. Ergenler belli bazı şikayetlerle hastaneye geliyordu. Çoğunlukla da alkol, eroin, kokain, tütün, esrar gibi maddelerin kullanımıyla bağımlılık sorunları ile hastaneye gelmektedirler. Histrionikkişilik bozukluğu olan bireylerin çok duygusal olabildiklerini ve aşırı tepki verebildiklerini vurgulayan uzmanlar, bu kişilerin yüksek sesle konuşarak ve abartılı davranışlarda bulunarak etraflarındaki insanların dikkatini çekmeye çalıştıklarını ifade ediyor. JUynb. Histriyonik Kişilik BozukluğuHistriyonik kişilik bozukluğu DSM-5’te American Psychiatric Association, 2013, dramatik, duygusal ve değişken göstergelere sahip kişilik bozuklukları işe kümelenmiştir. Bu kümede antisosyal, histriyonik, narsistik ve borderline sınırda kişilik bozuklukları yer kişilik bozukluğuna sahip bireyler, sık sık dramatik, baştan çıkarıcı veya dikkat çekici davranışlarda bulunma, gösterişli bir nitelik taşıyan abartılı duygusal tepkiler, çevrelerini anlamak için izlenimci bir yaklaşım ve yüksek düzeyde telkin edilebilirlik ve başkaları tarafından etkilenmeye açık olma ile karakterizedir Lewis ve Mastico, 2017. Histriyonik davranışların ele alındığı tarihler antik zamanlardan günümüze uzamaktadır. İlk başlarda somatik ve fiziksel tanımlamalara odaklanılmıştır fakat daha sonrasında histerik’’ olarak tanımlanan duygusallığın ve kişiler arası bozulmaların, kişilik bakımından bir işlevsellik problemini ortaya koyduğu anlaşılmıştır Lewis ve Mastico, 2017. Daha önceleri histerik kişilik bozukluğu’’ olarak adlandırılan durum, 1980 yılından itibaren Histriyonik kişilik bozukluğu olarak’’ ele alınmaya kişilik bozukluğunun DSM-5 kriterleri aşağıdakiler gibidir American Psychiatric Association, 2013Erken yetişkinlik döneminde başlayan ve çeşitli bağlamlarda ortaya çıkan ve yaygın bir şekilde görülen aşırı duygusallık ve dikkat çekme örüntüleri, aşağıdakilerden beşi ya da daha fazlası ile odağı olmadığı durumlardan rahatsız olma,Başkaları ile olan ilişkilerin çoğunlukla uygunsuz bir şekilde cinsel olarak ayartıcı ya da baştan çıkarıcı şekilde olması,Hızla değişen ve yüzeysel duygu ifadeleri sergileme,Dikkati kendine çekmek için sürekli olarak dış görünümü kullanma,Aşırı bir şekilde başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntısız bir konuşma stili,Gösteriş yapma, yapmacık davranma ve duyguları abartılı bir şekilde gösterme,Telkine yatkın olma örn., başkalarından ya da olaylardan kolayca etkilenme,İlişkilerin, olduğundan daha yakın olması gerektiğini kişilik bozukluğunun yukarıdaki kriterlerini daha geniş bir çerçevede açıklamak gerekirse şunlardan bahsedilebilir American Psychiatric Association, 2013Histriyonik kişilik bozukluğunun ana özelliği erken gençlik döneminde ortaya çıkmış olan ve çeşitli bağlamlarda yaygın bir şekilde görülen aşırı duygusallık ve dikkat çekme örüntüleridir. Kriter 1’de de belirtildiği üzere, histriyonik kişilik bozukluğuna sahip bireyler dikkat odağı olmadıklarında rahatsız ve değersiz hissederler. Bu kişiler genellikle canlı ve heyecanlıdırlar, dikkatleri kendilerine çekmeye eğilimlidirler ve coşkun, açıklık ya da baştan çıkarıcılıklarıyla yeni tanıştıkları insanları etkileyebilirler. Fakat, bu kişiler dikkat çekmeye yönelik taleplerini sürdürdükçe, iyi özellikleri gözden düşebilir. Dikkat odağı olmadıkları durumlarda, tekrar dikkati kendilerine çekmek için ani davranışlar ortaya çıkarabilirler örn., hikayeler uydurmak, olay çıkarmak.Bu kişilerin başkaları ile olan ilişkileri çoğunlukla uygunsuz bir şekilde cinsel olarak ayartıcı ya da baştan çıkarıcı şekilde olur. Bu davranış sadece kişinin cinsel ya da romantik olarak ilgilendiği birine karşı değil, ayrıca birçok sosyal, mesleki, profesyonel ilişkilerinde de ortaya çıkabilir. Modern Batılı kültürlerde bu tür baştan çıkarıcı davranışların sergilenmesi daha açık bir şekilde olurken, daha muhafazakâr kültürlerde ve topluluklarda cinselliğe yönelik baskılayıcı bir tutum olması nedeniyle, bu tür histriyonik davranışlar daha bastırılmış bir hal alır Lewis ve Mastico, 2017.Bu kişilik bozukluğuna sahip bireylerin duyguları hızla değişebilir ve yüzeysel olabilir ve ayrıca dikkati kendilerine çekmek için sürekli olarak dış görünümü kullanırlar. Bu kişiler başkalarını fiziksel görüntüleriyle etkilemek için oldukça meşguldürler. Bu nedenle kıyafetlerine ve bakımlarına aşırı derecede zaman, enerji ve para harcarlar. Bu kişiler dış görüntüleriyle ilgili övgü almaya çalışabilirler ve eleştirel bir yorum aldıklarında kolayca ve yoğun bir şekilde üzgün bireyler aşırı bir şekilde başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntısız bir konuşma stiline sahiptirler. Güçlü görüşlerini dramatik bir ustalıkla ifade ederler, ancak altta yatan nedenler, gerçekler ve ayrıntılar desteklememiş ve genellikle belirsiz ve dağınıktır. Örneğin, histriyonik kişilik bozukluğu olan bir kişi, belirli bir kişinin harika bir insan olduğu yorumunu yapabilir, ancak bu görüşü desteklemek için herhangi bir iyi nitelik örneği bozukluğa sahip bireyler gösteriş yapma, yapmacık davranma ve duygularını abartılı bir şekilde gösterme gibi davranışlara sahiptirler. Duygularını aşırı bir şekilde gösterilmeleri nedeniyle örn., sıradan tanıdıkları aşırı şevkle kucaklamak, küçük duygusal durumlarda kontrolsüz bir şekilde ağlamak, öfke nöbetleri geçirmek arkadaşlarını ve tanıdıklarını utandırabilirler. Bununla birlikte, duyguları genellikle derinden hissedilemeyecek kadar hızlı yükselip alçalıyor gibi görünür, bu da başkalarının kişiyi bu duyguları taklit etmekle suçlamasına neden kişilik bozukluğuna sahip bireyler telkine yüksek derecede yatkındırlar. Bu kişilerin düşünceleri ve hisleri kolaylıkla başkalarından ya da gelip geçici durumlardan etkilenebilir. Bu kişiler oldukça güven dolu olabilirler, özellikle de problemlerini sihirli bir şekilde çözdüklerini düşündükleri güçlü otorite figürlerine karşı. Bu kişilerin önsezileri ile hareket etme ve hızlı bir şekilde inanç benimseme eğilimleri bozukluğa sahip kişiler genellikle ilişkileri gerçekte olduğundan daha yakın görürler, neredeyse her tanıdıklarını "canım, sevgili arkadaşım" olarak tanımlarlar veya profesyonel koşullarda yalnızca bir veya iki kez karşılaştıkları doktorlara ilk adlarıyla seslenirler Kriter 8.Bireyde histriyonik kişilik bozukluğunun değerlendirilmesi sırasında, kriterlere ek olarak destekleyici diğer özelliklere bakıldığında şunlardan bahsedilebilir American Psychiatric Association, 2013Histriyonik kişilik bozukluğu olan bireyler, romantik veya cinsel ilişkilerde duygusal yakınlık kurmakta zorluk çekebilirler. Farkında olmadan, başkalarıyla ilişkilerinde genellikle bir rol oynarlar örn., "kurban" veya "prenses". Bir düzeyde duygusal manipülasyon veya baştan çıkarıcılık yoluyla partnerlerini kontrol etmeye çalışırken, başka bir düzeyde onlara belirgin bir bağımlılık gösterebilirler. Bu bozukluğu olan kişilerin cinsel açıdan kışkırtıcı kişilerarası tarzları arkadaşlarının ilişkilerine bir tehdit gibi görünebileceğinden, genellikle aynı cinsiyetten arkadaşlarla ilişkileri bireylerin süreğen ilgi talepleri, arkadaşlarından yabancılaşmalarına sebep verebilir. İlgi odağı olmadıklarında depresif hissederler ve üzülürler. Bu kişilik bozukluğunun şiddetli olarak görüldüğü kişilerde, kişilerarası ilişkiler kurmakta ve sürdürmekte zorlantı yaşanması ve kişinin uyumlu ve belirli bir benlik algısı geliştirmek için mücadele etmesi beklenebilir Horowitz, 2004.Yenilik, uyarım ve heyecan için can atabilirler ve olağan rutinlerinden sıkılmaya eğilimli olabilirler. Bu bireyler genellikle gecikmiş tatmin içeren durumlara karşı hoşgörüsüzdürler veya bu durumlar karşısında hüsrana uğrarlar. Bu nedenle eylemleri genellikle anında tatmin elde etmeye yöneliktir. Genellikle bir işe veya projeye büyük bir hevesle başlasalar dahi, ilgileri hızla düşebilir. Yeni ilişkilerin heyecanına yer açmak için daha uzun vadeli ilişkiler ihmal bozukluğa sahip olan bireyler bazı bilişsel yetilerde bozukluklar yaşayabilirler. Öreğin, karar verme davranışlarını önsezilerine ya da izlenimlerine kapılarak verirler ve bu durum onların seçenekleri yeteri kadar değerlendirmeden ve davranışlarının sonuçlarını düşünmeden hareket etmelerine yol açabilir Shapiro, 1965.Histironik kişilik bozukluğuna sahip kişilerin çoğu süreğen ve anlaşılamayan sağlık ya da tıbbi sorunlar dolayısıyla psikoterapistlere yönlendirilir. Bununla birlikte, kişinin ilişkilerindeki problemler ya da kaygı ve depresyon gibi durumları, onu psikoterapi almaya yönlendirebilir Millon ve ark., 2004.Bu bozukluğa sahip bireyler için gerçek intihar riski bilinmemektedir, ancak klinik deneyimler, bu bireylerin, dikkat çekmek ve daha iyi bakım vermeye zorlamak için intihar davranışları ve tehditleri için artan risk altında olduğunu kişilik bozukluğu, daha yüksek oranda somatik semptom bozukluğu, konversiyon bozukluğu fonksiyonel nörolojik semptom bozukluğu ve majör depresif bozukluk ile ilişkilendirilmiştir. Borderline, narsisistik, antisosyal ve bağımlı kişilik bozuklukları sıklıkla birlikte kişilik bozukluğu ile ilgili araştırmalar oldukça azdır bunun nedeni de araştırmacıların ve klinisyenlerin bu kişilik bozukluğunun diğer bozukluklarla olan ayrımının net olmamasındandır Bornstein ve Malka, 2009 ve bu kişilik bozukluğu yoğunlukla diğer birçok kişilik bozukluğu Borderline, narsisistik, antisosyal ve bağımlı kişilik bozuklukları ile birlikte görülmektedir Bornstein ve Malka, 2009. Histriyonik kişilik bozukluğunun nedensel faktörlerine bakıldığında, antisosyal kişilik bozukluğu ile genetik ilişkisine dair kanıtlar bulunmaktadır. Bu, kimi kişilik özelliklerinin kadınlarda histronik kişilik bozukluğu şeklinde ortaya çıkarken erkeklerde antisosyal kişilik bozukluğu şeklinde ortaya çıktığı fikrine yönelik bir ilişkidir Cale ve Lilienfeld, 2002. Histriyonik kişilik bozukluğunun genetik bir yatkınlık sebebiyle geliştiğini destekleyen bulgular, bu bozukluğun iki normal kişilik özelliğinin aşırılığından yola çıktığını varsayar. Bunlar, dışadönüklük ve duygusal dengesizlik kişilik özellikleridir, ki bunlar kısmen genetik yatkınlıkla ortaya çıkar Widiger ve Bornstein, 2001. Dışadönüklüğün fazla yüksek seviyeleri, histriyonik kişilik bozukluğuna sahip kişilerde yüksek seviyede girginlik, heyecan arama ve olumlu duygu deneyimleme davranışlarına yol açar. Bu kişilerin duygusal dengesizlik kişilik özelliğinin yüksek seviyelerde olması özellikle depresyon ve içine kapanık hallere yol açar Widiger ve ark., 2002. Bilişsel teorisyenler, dikkat çekme ihtiyacı ile ilgili olan uyumsuz şemaların kişinin özsaygısının onaylanmasında rol oynadığını belirtmişlerdir. Bu kişilerdeki ana işlevsiz inançlar Eğer insanları cezbetmezsem ben bir hiçim’’ ve Eğer insanları eğlendirmezsem beni terk ederler’’ gibi düşünceleri içerebilir Beck ve ark., 2004. Fakat bu işlevsiz inançların nasıl geliştiğine dair sistematik bir araştırma kişilik bozukluğunun ele alınmasında tercih edilen yöntem psikoterapidir. Destekleyici psikoterapi bu bozukluk için önerilmekte ve bu yöntemin cesaretlendirici, güven verici ve tehditkâr olmayan bir yöntem olduğu bulunmuştur. Buradaki amaç yapıcı ve anlayışlı dinleme ile kişinin duygusal stresini azaltmak, öz saygısını güçlendirmek ve danışanın problemlerle başa çıkma becerisini artırmaktır Novais ve ark., 2015.KaynakçaAmerican Psychiatric Association. 2013. Diagnostic and statistical manual of mental disorders 5. Bs.. American Psychiatric Publishing. A. T., Freeman, A. ve Davis, D. D. 2004. Cognitive therapy of personality disorders. 2 Bs. The Guilford R. F. ve Malka, I. L. 2009. Dependent and histrionic personality disorders. P. H. Blaney ve T. Millon Ed., Oxford textbook of psychopathology 2. Bs. içinde s. 602–21. Oxford University E. M. ve Lilienfeld, S. O. 2002. Histrionic personality disorder and antisocial personality disorder Sex-differentiated manifestations of psychopathy. Journal of Personality Disorders, 161, 52–72. L. M. 2004. Diffuse Identity and Lack of Long-Term Direction The Histrionic Personality Disorder and Other Related Disorders. L. M. Horowitz, Interpersonal foundations of psychopathology içinde s. 189–203. American Psychological Association. ve Mastico 2017 Histrionic Personality Disorder. Zeigler-Hill V. ve Shackelford T. Ed., Encyclopedia of Personality and Individual Differences içinde s. 818-826. Springer, Cham. T., Grossman, S., Millon, C., Meagher, S. ve Ramnath, R. 2004. Personality disorders in modern life 2. Bs.. John Wiley & Sons F., Araújo, A. ve Godinho, P. 2015. Historical roots of histrionic personality disorder. Frontiers in Psychology, 6, 1463. D. 1965. Hysterical style. Neurotic styles içinde s. 108–133. Basic T. A. ve Bornstein, R. F. 2001. Histrionic, dependent, and narcissistic personality disorders. H. E. Adams ve P. B. Sutker Ed., Comprehensive handbook of psychopathology içinde s. 509–34. Kluwer T. A., Trull, T. J., Clarkin, J. F., Sanderson, C. J. ve Costa, P. T. 2002. A description of the DSM-IV personality disorders with the five-factor model of personality. P. T. Costa, Jr. ve T. A. Widiger Ed., Personality disorders and the five-factor model of personality içinde s. 89–102. American Psychological Association. Histerik kişilik bozukluğunda kişi, dikkat çekmek ve çevresindeki insanlar tarafından kabul görme ihtiyacının yüksekliği ile bir şekilde kendini belli etmeye çalışan kişiler olarak tanımlanabilir. Bu kişiler yaşadıkları olayları dramatize ederek, abartarak, üstelik olmayan veya yaşanmamış olayları anlatarak dikkat çekmeye çalışırlar. Bu kişiler dış görünüşlerine ve çekici olmaya da çok özen gösterirler. Ayrıca bu kişilerin narsistik özellikleri de bulunmaktadır. İkili ilişkilerde çabucak samimiyet kurabilir ve bir anda da reddedilme korkusu da yaşayabilmektedirler. Histerik kişilik bozukluğu olan kişiler olayları o kadar abartılı anlatırlar ki, rol yapıyorlarmış gibi görünebilirler. Bu kişilerin temelde yaşamış oldukları bir takım cinsel korkuları ve zarar görmüş duyguları olsa bile kişi bunu hal ve hareketlerinde belli etmeyebilir. Kişi bunu davranışlarına yansıtmaz. Histerik kişiler duygulanımlarında ani değişimler yaşayabilirler. Herhangi bir işe isteyerek başlarlar ve bir anda çabucak bu istekleri kaybolabilir. Kişi ilginin üzerinde olmak istediği için ve dikkat çekmek için ses tonunu da buna göre ayarlamaktadır. Örneğin etkileyici bir ses tonu kullanarak karşı tarafın ilgisini ve dikkatini kendi üzerine çekmeyi başarabilir. Histerik kişiler yaptıkları işten ve günlük yaşamış oldukları olaylardan haz almak istemektedir. Normal tekdüze bir yaşamı tercih etmeyebilir. Örnek verecek olursak bu kişilerin özünde dikkat çekmek olduğu için normal ve günlük hayatımızda giydiğimiz kıyafetler yerine günlük hayatta daha çok abartılı ve gösterişli kıyafetler tercih edebilir. Bunu sadece çevresi tarafından göz önünde bulunmak istediği için yapmaktadır. Bu kişilerin haz duygusunun tatmin olması çok önemlidir. Herhangi bir kişiye karşı haz duymadıkları zaman bile hayal kırıklığı yaşayabilirler. Bu yüzden arkadaş veya evlilikleri uzun sürmez çok çabuk eş veya arkadaş değişikliği yaşamaktadırlar Histerik kişilik bozukluğunun tedavisi nasıldır? Bu kişilerin tedavi aşamasında farklı sebeplerle psikoloğa başvurabilirler. Bireysel psikoterapi hastaya olumlu derecede etkili olabilir. Bu bozukluğa sahip olan bireylerin birçoğu hastalığını kabul etmez ve psikoloğa başvurmazlar. Kimileri ise tedaviyi yarıda kesebilir. Bir kısmı da tedavi önerilerini kabul etmez reddeder. Bilişsel davranışçı terapinin de önemli derecede etkili olduğu görülmüştür. Bu rahatsızlığa sahip olan kişilerde tedavinin olumlu gitmesi için terapistin hastaya karşı yönelimi de çok büyük önem taşımaktadır. Tedavide ki amaç hastanın bastırılmış duygularını ortaya çıkartmak ve bunun farkında olmalarını sağlayıp ona göre ilerlemek gerekmektedir. Histerik kişiler aynı zamanda terapistten de ilgi ve alaka görmek ister. Yani tedavi sürecinde terapistten destek görmek isteyebilir. Bunun sonucunda tedavi sürecini olumlu etkileyebilir. Saygı ve Sevgilerimle… Psk. Hatice ÖZTÜRK Kişilik bozukluğu, bir kimsenin hem sosyal hem de mesleki açıdan uyumluluğunu bozarak problem haline gelen kişilik niteliklerine sahip olması durumu olarak tanımlanmaktadır. Toplumda kişilik bozukluğunun görülme sıklığı yüzde 10 ila yüzde 13 arasındadır. Kişiye özel iç yaşantı ve davranışların kişinin sahip olduğu kültürün gereksinimlerinden sapmasıyla ortaya çıkan kişilik bozukluğu, kendisini kişinin duygulanımında, impuls kontrolünde ve insan ilişkilerinde ya da bunlardın birkaçında gösterebilmektedir. Ergenlik ya da yetişkinlik dönemlerinde başlangıç gösteren kişilik bozukluğu, zamanla kalıcı hale gelebilmekte ve sıkıntıya ya da işlevsellikte problemlere neden olabilmektedir. Dolayısıyla kişilik bozukluğu belirtileri görülen kişilerin en kısa süre içerisinde profesyonel destek alması gerekmektedir. Kişilik Bozukluğu Genetik mi? “Kişilik bozukluğu genetik mi?” sorusu, genellikle bu rahatsızlıkla ile alakalı en çok merak edilen konular arasında yer almaktadır. Kişilik bozukluğu nedenleri genellikle genetik etmenlerdir. Genetiğinde kişilik bozukluğu bulunan bir kişi, çocukluk döneminde bazı travmatik olaylara ya da durumlara maruz kaldığı takdirde, kişilik bozukluğunun ortaya çıkma ihtimali oldukça fazladır. Fakat bazen genetik mirasın dışında, doğum esnasında bebekte meydana gelen beyin hasarları ya da biyolojik nedenlerin de kişilik bozukluğuna yol açtığı bilinmektedir. Öte yandan kişilik bozukluğunun pek çok faktörün karşılıklı etkileşimleri ve bir araya gelmesi nedeniyle ortaya çıktığı da düşünülmektedir. Örneğin; yine çocukluk döneminde kişinin ebeveyn ilişkileri kişilik bozukluğunda oldukça kritik bir yere sahip gibi görünmektedir. Kişilik bozukluğunun temel sorununun kişinin hem kendini, hem de etrafındakileri algılamasındaki sorunlar olduğundan bahsedilebilmektedir. Kişilik Bozukluğu Nasıl Ortaya Çıkar? Kişilik bozukluğu, oldukça çeşitlilik gösterebilen bir durumdur. Paranoid kişilik bozukluğu, boderline kişilik bozukluğu, narsist kişilik bozukluğu, şizoid kişilik bozukluğu, histeriyonik kişilik bozukluğu, antisosyal kişilik bozukluğu ve çekingen kişilik bozukluğu bunlardan yalnızca bazılarıdır. Bu kişilik bozukluğu türleri 3 farklı grupta değerlendirilmektedir. Kişilik bozukluklarının ortaya çıkışındaki nedenler değişiklik gösterebilmektedir. Bu alanda uzman olan bazı profesörler genellikle kişilik bozukluğunun merkezi sinir sistemi bozuklukları, çocukluk döneminde oluşan ve yerleşen mizaç faktörleri, anne ve babanın çocukken sergilediği tutum, fiziksel çevre, kültürel faktörler, beyin hastalıkları, biyolojik faktörler ya da bilinçaltı faktörlerinden kaynaklandığını ifade etmektedir. Bir kişide kişilik bozukluğu olduğunun anlaşılabilmesi için bazı belirtilerin görülmesi gerekmektedir. Genellikle çocukluk döneminde ortaya çıkan bu belirtiler, ergenlik döneminin sonu itibari ile yani 18 – 20’li yaşlarda net bir şekilde görülebilmektedir. Kişilik Bozukluğu Geçer mi? Kişilik bozukluğu kendi kendine herhangi bir müdahalede bulunulmadan geçecek bir rahatsızlık olmamakla beraber tedavisi mümkün olan bir rahatsızlıktır. Kişilik bozukluğu tedavisi psikolog ya da psikiyatrlar tarafından yürütülürken, kullanılan tedavi yöntemleri genellikle psikoterapi ve ilaç tedavisi üzerinedir. İlaç tedavisi, kişilik bozukluğu ile beraber depresyon gibi durumların mevcut olması halinde oldukça faydalı görülürken, kişilik bozukluğunun asıl tedavi yöntemi psikoterapidir. Doktorlar tarafından oldukça zor bir süreç olarak değerlendirilen bu tedavi sürecinde, bazen kesin sonuçlar almak mümkün değildir. Yine de kişinin kendini değiştirebileceğinden ümit kesilmemekte ve tedaviye sonuna kadar devam edilmektedir Aşağıdakilerden beşinin ya da daha fazlasınınolması ile belirli,genç erişkinlik döneminde başlayan ve değişik koşullar altında ortaya çıkan,aşırı duygusallık ve ilgilenilme arayışı gösteren sürekli bir örüntü 1 İlgi odağı olmadığı durumlarda rahatsız olur 2 Başkalarıyla olan etkileşimi çoğu zaman uygunsuz bir biçimde cinsel yönden ayartıcı ya da baştan çıkarıcı davranışlarla belirlidir 3 Hızlı değişen ve yüzeysel kalan duygular sergiler 4 İlgiyi üzerine çekmek için sürekli olarak fizik görünümünü kullanır 5 Aşırı bir düzeyde başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntıdan yoksun bir konuşma biçimi vardır 6 Gösteriş yapar,yapmacık davranır ve duygularını aşırı bir abartma ile gösterir 7 Telkine yatkındır,yani başkalarından ya da olaylardan kolay etkilenir 8 İlişkilerin, olduğundan daha yakın olması gerektiğini düşünür. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz. Histriyonik kişilik bozukluğunun temel özelliği, bu kişilerin hemen her alanda aşırı duygusallık ve ilgilenilme arayışı içinde olmalarıdır. Genel popülasyonda görülme sıklığı %2-3, psikiyatri kliniklerinde ise %10-15’tir. odağı olmadıkları durumlarda rahatsız olurlar. Sürekli ilgiyi üzerlerine çekmek isterler. İlgisizliğe tahammül edemediklerinden, ilgiyi üzerlerine çekmek için her yolu kullanırlar. Tanıdıklarının olduğu ortamlarda, sürekli konuşarak, bir şeyler anlatarak bunu yapmaya çalışırlar, ama mesela, otobüs, vapur gibi yerlerde bu imkanı bulamadıkları zaman, bir şekilde gürültü çıkararak ya da yanlarındaki kişiyle yüksek sesle konuşarak, kahkahalar atarak herkesin kendisine bakmasını sağlamaya çalışırlar. İlgisiz kalamadıkların -dan, tanımadıkları insanlarla tanışıp, onun kendisiyle ilgilenmesinin bir yolunu bulmaya çalışırlar. olan etkileşimleri çoğu zaman uygunsuz biçimde cinsel yönden ayartıcı ya da baştan çıkarıcı davranışlarla belirlidir. Sürekli birileriyle flört ederler. İlgi çekmek ve başkalarının kendisiyle ilgilenmesini sağlamanın en kolay yollarından biri olduğu için, seçicilik ya da beğenip beğenmediklerine aldırmaksızın, hemen herkesle flört ederler. Histriyonik kişilik bozukluğu vakala -rının tedavi başvuruları genellikle evlilik ya da ilişkilerindeki bu özelliklerinden kaynaklanan sorunlar dolayısıyla olur. Mesela, evli ya da ciddi bir ilişkisi olmasına karşın, eşi ya da sevgilisi yanında olmadığı zaman birinin kendisiyle ilgilenmesini sağlamak için, kısa süreli ve rastgele ilişki kurarlar. Hatta rastgele cinsel ilişkiye geçerler. Bu herkesle flört etme ve cinsel yakınlık kurma davranışlarının, cinsel arzuları ile bir ilgisi yoktur. Çoğunda, uyarılma ve orgazm sorunları başta olmak üzere, cinsel işlev bozukluğu görülür. Cinsel yakınlık, onlar için sadece, ilgi ve şefkat görme gereksinimleri için ödedikleri bir bedeldir. 3. Hızlı değişen ve yüzeysel kalan duygular sergilerler. Duyguları çok kolay değişir. Gülerken ağlayabilir ya da ağlarken gülmeye başlayabilirler. 4. İlgiyi üzerine çekmek için sürekli olarak fiziksel görünümlerini kullanırlar. Renkli, dikkati çeken, dekoltesi ya da yırtmacı çok açık kıyafetler giyerler. Her zaman bakımlı olmaya özen gösterir, saçları hep yapılmış dolaşırlar, büyük parlak aksesuarlar takar, renkli dikkat çeken makyajlar yaparlar. Günün önemli bir bölümünü fiziksel görünümleri ve bakımları ile ilgili olarak geçirirler. 5. Aşırı bir düzeyde, başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntıdan yoksun bir konuşma biçimleri vardır. Başkalarına bir şey sorduklarında bile kendileriyle ilgili bir şey anlatmaya giriş yapıyorlardır. Konuşmalarındaki yüzeysellik ve içerik fakirliği, dikkati çeker. Anlattıkları şeyler bilgi içermekten çok, ilgi çekmeye yöneliktir. Şuh, buğulu bir sesle yüzeysel şeylerden ve ehemmiyetsiz olaylardan nasıl etkilendiklerini anlatırlar. Derinliğine bir bakışları olmadığı için, şeyler ya da olaylarla ilgili olarak ya “çok kötü” ya da “mükemmel ve şahane” biçiminde yorumlar yaparlar. 6. Gösteriş yapar, yapmacık davranır ve duygularını aşırı bir abartma ile gösterirler. Küçük olaylara bile aşırı abartılı duygusal tepkiler verirler. Beş dakika önce görüştüğü birine yeniden rastladığında, kırk yıldır görmüyormuş gibi davranabilir ya da küçük bir sorununu anlatan birine, kanser olduğunu haber vermiş gibi tepki gösterebilirler. An -cak bu aşırı tepkileri, daha önce anlatıldığı gibi çok kısa sürelidir ve hemen geçer. 7. Telkine yatkındırlar, başkalarından ya da olaylardan kolay etkilenirler. Kim nereye çekerse o tarafa gidebilirler. Herhangi bir şey alacakları zaman birçok kişinin fikrini sorar ve herkes başka bir şey dediği zaman da ne yapacaklarını şaşırırlar, çünkü herkesin dediğini yapmak isterler. Aslında bu şekilde danışma gereksinimi duymaları, ne istediklerine karar verememiş olmalarından çok, insanlarla ilişki içinde olmayı ve onların ilgisini üzeri -ne çekme amacına yöneliktir. Dolayısıyla da, onların beğeni ve ilgisinin sürememe endişesi ile de, her fikir söyleyenin dediğini yaparak onları memnun etmek isterler. 8. İlişkilerinin olduğundan daha yakın olması gerektiğini düşünürler. İlişkilerindeki yakınlık ve ilgiden hiçbir zaman tatmin olmazlar, hep daha çok ilgi ve yakınlık gereksinimi içinde açlık çekerler.

histrionik kişilik bozukluğu olanlara nasıl davranılmalı